Naturalne protektoraty
Protektoraty przyrody Egiptu, które mają znaczenie naukowe, historyczne i kulturowe, rozciągają się od Siwy do Fajum, Morza Czerwonego i Asuanu. Jeśli jesteś entuzjastą pustyni lub obserwatorem ptaków albo szukasz skarbów pod powierzchnią morza, w Egipcie będziesz mieć wiele okazji do odkrywania swoich ulubionych cudów natury.
Protektoraty śródziemnomorskie
Rezerwat biosfery Al Omayed
Ta nadmorska pustynia o powierzchni 700 km², której połowa przeznaczona jest pod małe gospodarstwa rolne, leży na spokojnym odcinku Morza Śródziemnego. Charakterystyka środowiskowa rezerwatu to nadmorskie wydmy, wapienne grzbiety, bagna, depresje i płaskowyż śródlądowy. Ma on status Rezerwatu Biosfery UNESCO i pozostaje pod stałym nadzorem ze względu na unikalny skład gleby i możliwości związane ze zrównoważonym rolnictwem.
Protektorat Al Salloum
Protektorat morski położony na najbardziej północno-zachodnim krańcu śródziemnomorskiego wybrzeża Egiptu, który zachwyca błękitnymi wodami, dziewiczymi piaszczystymi plażami, niezwykłą bioróżnorodnością i wyjątkową tożsamością kulturową. Granice tego protektoratu obejmują głównie tereny wodne ze względu na rosnące tam łąki traw morskich, które dają schronienie dziesiątkom gatunków ryb. W protektoracie żyją też rozmaite gatunki ptaków, gadów i płazów.
Protektorat Siwa
Siwa jest największym i najpopularniejszym obszarem chronionym w Egipcie. Ta pustynna oaza rozciąga się na obszarze 7800 km². Można tu odwiedzić podniesioną fortecę Shali oraz słone jezioro Shyata. Ta odizolowana oaza, otoczona palmami i gorącymi źródłami, jest popularnym miejscem wśród ptaków wędrownych, takich jak flamingi. Można tu też zobaczyć gazelę pustynną. Oprócz przyrody, protektorat jest miejscem ochrony kultury Siwan. Siwanowie, żyjący przez większość swojej historii w izolacji, mają własne zwyczaje i własny język wywodzący się od amazońskich przodków.
Protektoraty Delta
Protektorat Jeziora Burullus
Burullus to drugie co do wielkości jezioro Egiptu. Leży ono na wschód od dopływu Rashid (Rosetta) w delcie Nilu i zawiera około 50 małych wysp. Pełne słonych bagien i piaszczystych równin, obfituje w roślinność wodną. Jest to również doskonałe miejsce dla ptaków wędrownych, w tym gołębi i kaczek krzyżówek. Ten protektorat powstał, by chronić lokalną bioróżnorodność i gatunki zagrożone z powodu wzrostu aktywności człowieka.
Protektorat Asztum al Gamil
Na skraju piaszczystej łachy oddzielającej jezioro Manzala od Morza Śródziemnego znajdują się Azhtum al Gamil i wyspa Tinnis. Ten protektorat o powierzchni 180 km² jest jednym z najważniejszych krajobrazów podmokłych w Egipcie i lęgowisk zimowych ptaków wodnych. Każdego roku Ashtum al Gamil odwiedzają setki tysięcy ptaków, takich jak flamingi, mewy, kuliki, a nawet łabędzie. Jest to też bezpieczna przystań dla wielu zagrożonych gatunków ptaków, w tym dzikich kaczek i kaczek Zarkany, szelągów, kur sułtańskich i synogarlic. Płytkie wody są również domem dla wielu gatunków ryb słodkowodnych. Można tu też zobaczyć stanowisko archeologiczne — otoczone wodą wzgórze, na którym stało niegdyś miasto Tinis.
Protektoraty Kair i Giza
Protektorat Wadi Degla
Wadi Degla znajduje się rzut kamieniem od kairskich przedmieść Maadi i jest dobrze skomunikowany z miastem.Kanion o głębokości 50 metrów przecina mające 60 milionów lat warstwy wapienia, w których można zobaczyć rzadkie skamieliny i skamieniałe drewno. Chropowate skaliste ściany kanionu idealnie nadają się do wspinaczki, a także zapewniają cień w gorących godzinach dnia dla osób, które chciałyby sobie urządzić piknik na ich tle. Stosunkowo rzadko odwiedzany protektorat Wadi Degla jest siedliskiem wielu interesujących zwierząt, w tym jeleni górskich, lisów rudych, królików górskich, nietoperzy i dziesiątek gatunków roślin. Można tu pospacerować po bezdrożach, pojeździć na rowerze, rozbić namiot, a także postawić grilla — zwłaszcza w weekend.
Protektorat Skamieniałego Lasu (Gabal al-Khashab)
Wyobraź sobie powódź tak potężną, że zmywa drzewa ze wzgórz Morza Czerwonego aż na obrzeża współczesnego Kairu. 35 milionów lat temu zmiana klimatu wywołała fale, które zalały część Egiptu. Pnie pozostały w tym miejscu na miliony lat, aż zamieniły się w kamień. Od tego czasu stanowią część pustynnego krajobrazu. Choć w dotyku przypominają skały, wciąż widać na nich organiczne słoje i korę drzew. To jeden z niewielu skamieniałych lasów na całym świecie, dlatego otrzymał tytuł Miejsca Dziedzictwa Narodowego.
Kopuła Al Hassana (Kobat al Hassana)
Jednym z najmniejszych obszarów chronionych w Egipcie, ale jednym z najważniejszych geologicznie, jest kopuła Al Hassana o powierzchni jednego kilometra kwadratowego. Protektorat powstał po to, by chronić dobrze zachowane skamieniałości pochodzące z okresu skorupiaków (100 milionów lat temu) i skały sprzed około 60 milionów lat. Jest jak muzeum pod chmurką, w którym można podziwiać całą geologiczną i klimatyczną historię Egiptu.
Protektoraty Pustyni Zachodniej
Protektorat Wadi al Rayan
Miejsce wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, położone na zachód od Fajumu. Znajdują się tu dwa jeziora, źródła siarkowe, dwie góry, złote wydmy i jedyne wodospady w Egipcie.
Wejdź na szczyt góry Al-Modawara (Gabal al-Modawara), aby podziwiać piękno tego protektoratu.
Ze szczytu można oglądać pobliskie jeziora i wydmy, a także rzadkie gatunki orłów i sokołów.
Jezioro Magiczne położone w obrębach protektoratu jest jednym z najpiękniejszych pustynnych krajobrazów na Pustyni Zachodniej, a otaczające je wydmy są idealnym miejscem do uprawiania sandboardingu.
Podróżując przez protektorat Wadi al Rayan, nie przegap skamieniałości wielorybów w Wadi al Hitan.
To siedlisko wielu zagrożonych gatunków, takich jak jelenie białe, jelenie egipskie, lisy piaskowe, wilki i rzadkie ptaki migrujące.
Protektorat Jeziora Qarun
Opisane po raz pierwszy w 3000 r. p.n.e. jezioro było niegdyś dużym słodkowodnym zbiornikiem, który nazywano Moeris.
Otaczają je stanowiska archeologiczne, takie jak kamieniołom bazaltu z okresu Starego Państwa, świątynia Qasr al Sagha, pozostałości miasta Dimeh i klasztor Abu Leif, dzięki czemu można spędzić tu na zwiedzaniu wiele dni.
Wartość kulturowa, historyczna i naukowa jeziora Qarun jest równa jego dziedzictwu naturalnemu.
To również prawdziwy raj dla obserwatorów ptaków, gdyż żyją tu setki gatunków.
Można tu zobaczyć zarówno flamingi, jak i białe pelikany.
Protektorat Jaskini Sannur
Licząca 40 milionów lat jaskinia Sannur jest uważana za jedną z najstarszych na świecie.
Miliony lat temu woda przefiltrowana przez skały wapienne stworzyła szereg stalagmitów, stalaktytów, kurtyn i kolumn.
W tym procesie powstał również alabaster, który wydobywano na tym terenie w czasach faraonów.
Został on uznany za obszar chroniony ze względu na swoje znaczenie geologiczne i historyczne.
Protektorat Białej Pustyni
Ten wyjątkowy obszar obejmuje wydmy, kopuły i rzeźbione wiatrem kredowe rzeźby, które tworzą jeden z najbardziej niezapomnianych pustynnych krajobrazów w Egipcie.
Powstała ze starożytnego dna morskiego naturalna galeria sztuki jest dziełem 30 milionów lat!
Można tu znaleźć jedyne w swoim rodzaju rzeźby przypominające grzyby, które lokalni mieszkańcy nazywają „lodem pustyni”.
Wewnątrz warstw wapienia można łatwo dostrzec morskie skamieliny, takie jak jeżowce, mięczaki, skorupiaki i rafa koralowa.
Z białym dywanem pustynnej podłogi kontrastują czarne hematytowe kamienie, z których niektóre wyglądają jak kwiaty lub gwiazdy.
Mieszkają tu m.in. lis fenek, saharyjska żmija rogata, a także sokoły, gazele egipskie, barany i kilka rodzajów gadów.
Protektorat Al Wahat al Bahariyya
Obszar wokół oazy Bahariyya jest domem dla pustynnej dzikiej przyrody, w tym rzadkiego egipskiego wilka, lisów piaskowych i gazeli pustynnych.
W oazie gromadzą się też różnorodne gatunki ptaków: jaskółka brzegówka, trznadel czarny i żałobny, szczygieł i wspaniały zimorodek białogrzbiety.
Oprócz zabytków kulturowych i archeologicznych, takich jak Dolina Złotych Mumii i kościół koptyjski z V wieku, Al Wahat al Bahariyya zachwyca bogatym dziedzictwem geologicznym.
Na obszarze tym można też obejrzeć utworzoną przez aktywność wulkaniczną Czarną Pustynię, jak i skamieliny drugiego co do wielkości dinozaura!
Protektorat Meteorów Góry Kamel
5000 lat temu w południowo-zachodniej części Egiptu rozbił się żelazny meteoryt.
Wypełniony piaskiem krater o szerokości 45 metrów został odkryty stosunkowo niedawno.
Największy odkopany fragment waży 83 kg i jest obecnie wystawiony na pokaz w Egipskim Muzeum Geologicznym w Kairze.
Al Gilf al Kebeer
Płaskowyż Al Gilf al Kebeer jest jednym z najbardziej odosobnionych protektoratów w Egipcie. To tutaj miały miejsce wydarzenia opisane w filmie Angielski Pacjent.
Można tu znaleźć tysiące śladów paleolitycznej i neolitycznej działalności człowieka.
Po tych śladach możemy wywnioskować, że łowcy-zbieracze i społeczności pasterskie żyły obok siebie w złotym wieku flory i fauny.
Al Gilf al Kebeer to rozległe, otwarte okno na ludzkie życie w czasach, gdy Pustynia Zachodnia składała się ze słodkowodnych jezior i zieleni. Pełno tu pozostałości narzędzi skalnych oraz rzeźb i malowideł skalnych pozostawionych w jaskiniach, w których mieszkali pierwsi ludzie.
Protektoraty Południowego Synaju
Ras Mohamed Park
Narodowy Ras Mohamed to jeden z najpopularniejszych naturalnych protektoratów Egiptu, położony na krańcu Półwyspu Synaj, około 20 km na zachód od Szarm el-Szejk. Ras Mohamed (głowa Mohameda) bierze swoją nazwę od okolicznego klifu, który kształtem przypomina profil mężczyzny. Protektorat słynie z 8-kilometrowej rafy koralowej, unikalnej morskiej i lądowej fauny i flory oraz wielu niezapomnianych miejsc do nurkowania. Kwitnący las namorzynowy, ściany raf koralowych, jaskinie morskie i unikalne życie morskie sprawiają, że Ras Mohamed jest rajem dla nurków. Dzięki wysiłkom chroniącym pełne życia morskiego, ciepłe wody Ras Mohamed ten obszar jest obecnie bezpieczną przystanią dla setek gatunków, takich jak gigantyczna murena, błazenek, żółw morski, manta, rekin młot i rekin wielorybi.
Protektorat Nabq
Unikatowa dzika przyroda Parku Narodowego Nabq leżącego wzdłuż Morza Czerwonego zadziwi każdego odwiedzającego. Rozciągający się na ponad 600 km² Nabq jest największym nadmorskim protektoratem w Egipcie i obejmuje góry, wydmy, gęsty las namorzynowy oraz rafy przybrzeżne. Naturalne źródło w Wadi Kid to wodopój dla wielu dzikich zwierząt, takich jak koziorożce nubijskie, gazele i hieny skalne. Na obszarze tym znajdują się miejsca lęgowe rybołowa, mewy białookiej, czapli siwej, orła stepowego i warzęchy, a także miejsca odpoczynku wielu innych ptaków wędrownych. Na terenie protektoratu mieszkają Beduini z plemienia Al Mezina, których codzienność jest wzorem zrównoważonego życia.
Protektorat Abu Galum
Żadna wizyta w Dahabie nie byłaby kompletna bez wycieczki do Protektoratu Abu Galum. To tutaj znajdują się znane na całym świecie miejsca do nurkowania, takie jak Blue Hole i Three Pools, jak i niepowtarzalne rafy koralowe, dzięki czemu jest to świetne miejsce do nurkowania i snorkelingu. Oszałamiająca topografia tego miejsca jest niepodobna do żadnego innego miejsca w Egipcie. Obejmuje ono góry, doliny i oszałamiającą Błękitną Lagunę z krystalicznie czystymi wodami i piaszczystymi plażami. Malownicze granitowe góry na terenie protektoratu to idealne miejsce do spacerów na łonie przyrody i safari. Nieważne, czy podróżujesz po Abu Galum drogą lądową, czy morską, koniecznie odkryj kolorową i delikatną bioróżnorodność tego protektoratu.
Protektorat Świętej
Katarzyny Górzysty protektorat św. Katarzyny ma dla Egiptu duże znaczenie pod względem duchowym, historycznym, geologicznym, jak i biologicznym. Klasztor św. Katarzyny został założony w VI wieku i jest najstarszym nieprzerwanie zamieszkałym klasztorem na świecie. W 2002 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Stojąc przed oryginalną bramą klasztoru, Wielkiego Kościoła, Kaplicy Płonącego Krzewu i dobrze zachowanej biblioteki, odwiedzający mogą na własne oczy zobaczyć poświęcenie i ciężką pracę włożoną w ochronę relikwii, które znajdują się w jego wnętrzu. Klasztor zbudowany jest u podnóża Synaju — symbolu wyznań Abrahama i najwyższej góry w Egipcie. Wielu odwiedzających bierze udział w wycieczkach na szczyt, aby zobaczyć wschód lub zachód słońca. Pielgrzymi ciągną do tego miejsca przez cały rok, ale ten wysoko położony protektorat ma do zaoferowania wiele więcej, zwłaszcza dla miłośników przyrody. Można tu zobaczyć najmniejszego motyla na świecie, pałecznika synajskiego, karakala i hienę pręgowaną. W tym regionie kwitnie też dzika róża synajska i drzewo akacjowe.
Protektorat Taba
Przyznanie Tabie statusu protektoratu miało kluczowe znaczenie dla ochrony jej naturalnego dziedzictwa. Jest to jeden z najdzikszych regionów Południowego Synaju, pełen malowniczych dolin, stromych gór, źródeł słodkiej wody, jaskiń i pustynnych przesmyków. W tym miejscu można też podziwiać wiele gatunków ssaków, rzadkich ptaków, gadów i roślin, które przystosowały się do klimatu i krajobrazu tego regionu. Można tu również poznać kulturę Beduinów, miejsca kultury i stanowiska archeologiczne, w tym Nawamis, jedno z najstarszych na świecie budynków z kamiennymi dachami.
Protektoraty Morza Czerwonego
Wadi al Gemal — Hamata
Na Pustyni Wschodniej można zaobserwować wpływ świeżej wody ze strumieni dolinnych na środowisko pustynne i wyjątkową różnorodność biologiczną tego terenu. Odwiedzający mogą tu zobaczyć rzadkie diugonie żerujące na trawie morskiej, bogate rafy koralowe i największą na świecie kolonię lęgową sokoła. Można tu też obejrzeć malownicze obszary przybrzeżne, takie jak zatoka Sharm al Luli, Ras Baghdadi i Ras Hankorab. A do tego zwiedzić starożytne rzymskie budowle i starożytną egipską kopalnię.
Wyspy Północne na Morzu Czerwonym
Delikatny ekosystem tego miejsca wymaga intensywnej ochrony zarówno samych wysp, jak i jej mieszkańców. Wyspy Morza Czerwonego w Egipcie znane są z unikalnych lasów namorzynowych i raf koralowych, które są lęgowiskiem wielu gatunków ptaków i zagrożonych wyginięciem żółwi morskich. Można stąd obserwować pływające w morzu w delfiny, a urokliwe głębiny zachwycą każdego nurka. Żeglując lub pływając łodzią wokół tych wysp, napotkasz niezliczone podwodne skarby.
Park Narodowy Elba
Złożoność ekosystemów i mikroklimatów Elby sprawia, że jest to jeden z najbardziej zróżnicowanych obszarów chronionych w Egipcie. Obejmuje 22 wyspy z namorzynami, rafami koralowymi, przybrzeżnymi wydmami, równinami pustynnymi, bagnami i górami, dzięki którym Elba jest prawdziwym klejnotem południowo-wschodniego naroża egipskiej Pustyni Wschodniej. Na wyróżnienie zasługuje Gabal Elba, góra o wysokości 1437 metrów, gdzie obfite opady poskutkowały rozwojem unikalnej flory, takiej jak mchy, sukulenty i paprocie. W tym parku narodowym można zobaczyć wiele rzadkich gatunków ptaków i ssaków subsaharyjskich, takie jak zorilla paskowana, protel grzywiasty, a także struś Struthio. Zagrożona wyginięciem krowa morska – diugonia – przybywa tu pożywić się trawą morską.
Protektoraty Górnego Egiptu
Protektorat Saługa i Ghazal
Te dwie małe granitowe wyspy, leżące na północ od tamy w Asuanie, są miejscem, w którym czas stanął w miejscu. W protektoratach Saluga i Ghazal można zobaczyć, jak wyglądała dolina Nilu w czasach starożytnych i podziwiać różnorodną florę i faunę, w tym drzewa akacjowe, rożeńce i czaple siwe.
Protektorat Wadi al Alaqi
Wadi al Alaqi jest doliną pozostałą po dużej rzece, która wyschła po wybudowaniu Wysokiej Tamy Asuańskiej. Ta dawna rzeka pozostawiła po sobie bogatą w składniki odżywcze glebę, która przekształciła ten obszar w zielone pastwisko dla zwierząt. Obszar ten leży na Pustyni Wschodniej między Morzem Czerwonym a doliną Nilu i jest domem dla rzadkich gatunków zwierząt, takich jak dziki osioł nubijski, krokodyl nilowy, monitor nilowy i żółw nilowy, dzięki czemu został wpisany na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Plemiona Beduinów wykorzystują dolinę do wypasu zwierząt i zbierania roślin leczniczych.
Protektorat Wadi al Assuti
W przeciwieństwie do większości obszarów chronionych w Egipcie, Wadi al Assuti otrzymał status protektoratu w celu ochrony i hodowli zagrożonych dzikich gatunków zwierząt i roślin. Ekosystem pustyni jest bardzo delikatny, a unikalne genotypy roślin uprawnych pozwolą ulepszyć nowoczesne praktyki rolnicze w Egipcie i innych obszarach pustynnych. Ten wapienny płaskowyż położony na Pustyni Wschodniej w dolinie Nilu jest domem dla zagrożonych gatunków dzikich zwierząt, takich jak koziorożec nubijski, karakal i agama kolczasta.
Protektorat Wysp Nilowych
Ten protektorat rozciąga się na 144 wyspach w kilku gubernatorstwach leżących wzdłuż Nilu. Sezonowe zmiany poziomu wody pozostawiają po sobie muliste i piaszczyste brzegi, w których ptaki urządzają sobie siedliska. Wokół tych wysp żyje też wiele płazów i bezkręgowców słodkowodnych.
Protektorat Al-Dababya
Ten protektorat jest położony na południe od Luksoru, a jego geologia, w tym odsłonięte warstwy skał zarówno z epoki paleocenu (56 milionów lat temu), jak i eocenu (33 miliony lat temu), zapewnia interesujący wgląd w daleką przeszłość Ziemi. Al Dababya nie jest jedynym miejscem na świecie, w którym możemy zobaczyć pozostałości geologiczne z tych epok, ale mało gdzie możemy podziwiać relikty z tych dwóch okresów geologicznych w tym samym miejscu.